دانلود و نصب سینتیسایزر فارسی (sapi5)
آموزش نصب eSpeak فارسی و تنظیمات آن
اولین نکته ای که باید در هنگام راه اندازی eSpeak فارسی به آن توجه کنید این است
که آیا شما در حال استفاده از یک اسکرین ریدر Installer )نصب شونده( بر روی
کامپیوتر خود هستید، یا مایلید که از یک اسکرین ریدر portable )قابل حمل( استفاده
کنید. نصب نرم افزار eSpeak برای هر یک از این دو نوع متفاوت است.
eSpeak بر روی کدام یک از اسکرین ریدرهای Installer کار می کند؟
eSpeak فارسی بر روی هر اسکرین ریدری که "Voice Engine" (موتور متن خوان) eSpeak ای
که بر روی کامپیوتر شما نصب شده است بشناسد، کار خواهد کرد. اما ما به شما قویا
توصیه می کنیم که برای استفاده از eSpeak فارسی از اسکرین ریدر متن باز (open
Source) رایگان و محبوب NVDA استفاده کنید. چرا که این نرم افزار یک نرم افزار
رایگان است و هزینه های ساخت آن از طرف موسسات خیریه بین المللی تعمین می شود و
بهبود و گسترش آن توسط برنامه نویسهای داوطلب و علاقمند انجام می شود و این بدین
معنی است که شما می توانید براحتی بدون نیاز به کرک کردن، آن را بطور قانونی دانلود
کنید. هر شش ماه یک بار نسخۀ جدیدی از NVDA منتشر می شود که با جدیدترین نرم
افزارها و ویندوزها کاملا هماهنگ است. علاوه بر این NVDA از طرف سایر پروژه های
Open Source همچون eSpeak, Firfox, Mozilla, Open Office, notpad++, python...
حمایت می شود. به دلیل این که این نرم افزارها از یک دیگر حمایت می کنند و با
یکدیگر در ارتباط هستند، NVDA حتی بر روی آخرین نسخه های این گونه نرم افزارها نیز
به خوبی کار می کند. از همه مهمتر NVDA در هر انتشار خود علاوه بر نسخۀ Installer
یک نسخۀ Portable را نیز منتشر می کند که برای هر شخصی که به اسکرین ریدر برای
استفاده از کامپیوتر نیازمند است، بسیار مفید است. شما بعد از دانلود این نسخه می
توانید آن را بر روی یک فلش دیسک کپی کنید و با اتصال این فلش دیسک به هر
کامپیوتری، با هر نسخه ای از ویندوز و بدون نیاز به نصب هیچ نرم افزاری، می توانید
از اسکرین ریدر NVDA استفاده کنید. این امکانی فوق العاده است که هر کامپیوتری را
به کامپیوتر خودتان تبدیل می کند، و شما هم همانند دیگران می توانید از هر
کامپیوتری بدون کمک هیچ کس استفاده کنید.
اگر کار با NVDA را به خوبی بیاموزید، با اطمینان می توانیم به شما بگوییم که هر
آنچه که شما با دیگر اسکرین ریدرها همچون JAWS می توانستید انجام دهید، اکنون می
توانید با NVDA نیز انجام دهید. علاوه بر اینکه می توانید با آخرین نسخۀ بسیاری از
برنامه ها و همچنین آخرین نسخۀ ویندوز نیز بخوبی کار کنید.
بیشتر دکمه ها شرت کی ها و کنترلرها در NVDA شبیه به نرم افزار JAWS است.
اگر هنوز نرم افزار NVDA را دانلود نکرده اید آن را از لینک
http://www.NVDA-project.org دانلود کنید. توجه داشته باشید که در صفحۀ دانلود این
سایت دو نوع NVDA برای دانلود موجود است، NVDA Portable و NVDA Installer توصیه می
کنیم، هر دو را دانلود کنید.
به دلیل تحریمهای جهانی بر ضد ایران، اگر شما از ایران به اینترنت متصل شده اید،
این سایت از دانلود نرم افزار توسط شما جلوگیری خواهد کرد. برای حل این مشکل یا با
همان روشهایی که از سایتهای مصدود شده دیدن می کنید به این سایت متصل شوید یا به
طریقی IP خود را مخفی کنید.
نصب eSpeak برای اسکرین ریدرهای Installer
نصب eSpeak برای اسکرین ریدرهای Installer بسیار آسان است، برای نصب آن مراحل زیر
را دنبال کنید.
اگر هنوز نرم افزار eSpeak را دانلود نکرده اید آن را از لینک
http://eSpeak.sf.net دانلود کنید.
فایل fa+fa_dict.zip را از بخش Download بالای همین صفحه دانلود کنید.
فایل fa+fa_dict.zip را un-zip کنید. پس از آن خواهید دید که پوشۀ eSpeak-Farsi
شامل فایلهای "fa" و "fa_dict" می باشد و همچنین پوشۀ "Docs" که راهنمای این نرم
افزار است.
اگر فایل eSpeak که از سایت آن دانلود کرده اید یک فایل zip است، آن را unzip
کنید.
فایل exe ای را که دانلود کرده اید اجرا کنید، اگر ویندوز شما پنجره ای را نشان
داد که از شما در مورد اجرا این نرم افزار سوال می کرد دکمه "Run" را بفشارید.
یک Wizard برای شما باز خواهد شد، اولین صفحه را "next" بزنید. در صفحۀ بعد عبارت
"Select voice name" نوشته شده است، در این صفحه شما باید نام زبانهایی را که
مایلید eSpeak بخواند انتخاب کنید. شما باید نام استاندارد ایزو (ISO Name)، زبان
مورد نظر خود را وارد کنید. هر زبان در سیستم ISO یک نام اختصاری و منحصر بفرد
دارد، که برای مثال برای زبان انگلیسی en، و برای زبان فارسی fa است. به شما
توصیه می کنیم که حتما علاوه بر زبان فارسی زبان انگلیسی را نیز نصب بفرمایید چرا
که eSpeak فارسی برای خواندن کاراکترهای ویژه کامپیوتر که معادل فارسی ندارند از
نام انگلیسی آنها استفاده می کند، لذا وجود زبان انگلیسی ضروری است. برای صدای
مرد فارسی عبارت fa را بنویسید، و برای صدای زن فارسی عبارت fa+f2 را وارد کنید.
برای زبان انگلیسی با گویش برتیش عبارت en en و برای انگلیسی با گویش آمریکایی
عبارت en us را وارد کنید. اگر مایل به استفاده از صدای زن این زبان ها هستید، به
این کدها نیز می توانید +f2 را اضافه کنید. برای آگاهی از کد ISO دیگر زبانها می
توانید به www.wikipedia.org مراجعه کنید یا عبارت IsSO name را به همراه نام
انگلیسی زبان مورد نظر در google سرچ کنید. مراحل بعد نصب eSpeak همانند دیگر نرم
افزار هاست.
پس از نصب eSpeak به محلی که آن را نصب کرده اید بروید، و در مسیر
eSpeak\espeak-data\voices\test فایل fa را کپی کنید.
سپس در مسیر eSpeak\espeak-data\ فایل fa_dict را کپی کنید.
حالا اسکرین ریدر خود را بسته و مجددا آن را اجرا کنید.نصب eSpeak به پایان رسیده
است. اگر از NVDA استفاده می کنید برای بستن آن از کلیدهای Insert+Q و برای
بازکردن آن از کلیدهای Insert+N استفاده کنید.
آموزش نصب eSpeak برای NVDA Portable
برای اضافه کردن eSpeak به NVDA Portable نیازی به نصب نیست تنها باید چند فایل
را به NVDA افزود.
اگر هنوز نرم افزار NVDA را دانلود نکرده اید آن را از لینک
http://www.NVDA-project.org دانلود کنید. توجه داشته باشید که در صفحۀ دانلود
این سایت NVDA Portable را انتخاب کنید.
فایل fa+fa_dict.zip را از بخش Download بالای همین صفحه دانلود کنید.
فایل fa+fa_dict.zip را un-zip کنید. پس از آن خواهید دید که پوشۀ eSpeak-Farsi
شامل فایلهای "fa" و "fa_dict" می باشد و همچنین پوشۀ "Docs" که راهنمای این
نرم افزار است.
سپس در مسیر NVDA\eSpeak\espeak-data\ فایل fa_dict را کپی کنید. جایگزین کردن
فایل fa_dict با آخرین نسخۀ آن باعث خواهد شد که eSpeak فارسی شما کلمات بیشتری
را بطور صحیح تلفظ کند. چرا که این فایل در سایت ما بسرعت آپدیت می شود اما در
NVDA فقط هر شش ماه یک بار که نسخۀ جدیدی از آن منتشر می شود آپدیت می شود.
اگر ویندوز از شما در مورد جایگزین کردن فایل fa_dict سوال کرد، آن را تایید
کنید. و اجازه دهید تا فایل Replace شود.
حالا NVDA را بسته و مجددا آن را اجرا کنید. اگر از NVDA استفاده می کنید برای
بستن آن از کلیدهای Insert+Q استفاده کنید.
نحوۀ انتخاب زبان eSpeak فارسی در NVDA
نحوۀ انتخاب زبان eSpeak فارسی در NVDA Installer
ابتدا با فشار کلیدهای CTRL+Alt+N نرم افزار NVDA را باز کنید.
برای استفاده از زبان فارسی در NVDA نصب شده بر روی کامپیوتر خود، اول باید
synthesizer خود را تنظیم کنید. برای این کار کلید های Insert+CTRL+S را
بفشارید و در پنجره ای که باز می شود "Microsoft 5" را از combobox سینتیسایزر
انتخاب کنید و کلید Enter را بزنید.
سپس باید Voice مورد نظر خود را انتخاب کنید. برای اینکار می توانید، کلیدهای
Insert+CTRL+V را بفشارید، در پنجره ای که باز می شود می توانید هر یک از
زبانها و صداهایی را که در هنگام نصب اضافه کرده اید، انتخاب کنید و کلید Enter
را بزنید. در صورتی که زبان فارسی را انتخاب کنید، eSpeak هنگامی که به یک واژه
که با حروف لاتین نوشته شده باشد برسد، آن را یک واژۀ انگلیسی فرض خواهد کرد و
آن را با تلفظ بریتیش خواهد خواند.
برای ذخیره کردن تنظیماتی که در NVDA انجام داده اید، کلیدهای Insert+CTRL+C را
بفشارید. به یاد داشته باشید در صورت نیاز با کمک کلیدهای Insert+N منوی NVDA
باز خواهد شد که تنظیمات زیادی را در اختیار شما قرار می دهد.
نحوۀ انتخاب زبان eSpeak فارسی در NVDA Portable
ابتدا به درایو فلش خود رفته و در داخل پوشۀ NVDA فایل NVDA.EXE را اجرا کنید
تا نرم افزار NVDA را اجرا شود. یک راه آسان برای این کار این است که کلیدهای
Windows+E را بزنید تا پنجرۀ my computer باز شود و سپس با فشار کلیدهای Alt+D
به Address Bar رفته و نام درایو فلش و به دنبال آن عبارت :\NVDA\NVDA.EXE را
تایپ کرده و کلید Enter را بزنید. نرم افزار NVDA اجرا خواهد شد. برای مثال
j:\nvda\nvda.exe
برای استفاده از زبان فارسی در NVDA portable اول باید synthesizer خود را
تنظیم کنید. برای این کار کلید های Insert+CTRL+S را بفشارید و در پنجره ای که
باز می شود "eSpeak" را از combobox سینتیسایزر انتخاب کنید و کلید Enter را
بزنید.
سپس باید Voice مورد نظر خود را انتخاب کنید. برای اینکار می توانید، کلیدهای
Insert+CTRL+V را بفشارید، در پنجره ای که باز می شود "farsi test" را از combo
box ویس انتخاب کنید و کلید. Enter را بزنید. اگر زبان فارسی را انتخاب کرده
باشید، هنگامی که eSpeak به یک واژه که با حروف لاتین نوشته شده باشد برسد، آن
را یک واژۀ انگلیسی فرض خواهد کرد و آن را با تلفظ بریتیش خواهد خواند.
برای ذخیره کردن تنظیماتی که در NVDA انجام داده اید، کلیدهای Insert+CTRL+C را
بفشارید. به یاد داشته باشید در صورت نیاز با کمک کلیدهای Insert+N منوی NVDA
باز خواهد شد که تنظیمات زیادی را در اختیار شما قرار می دهد.


